Türklerin İlk Ana Yurdu Neresidir?

Türklerin anayurdu neresi? Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, Sibirya’nın derinliklerinden Anadolu’ya uzanan Türklerin ilk izlerini belgelerle açıklıyor.

Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, Tarihin Arka Odası programında Türklerin ilk anayurdu ve bu köklü geçmişin günümüze yansıyan kodlarına dair çarpıcı bilgiler paylaştı. İşte Sibirya’daki ilk anavatandan Anadolu’nun bağrına uzanan o kadim yolculuğun köşe taşları:

Türklerin İlk Ana Yurdu ve Coğrafi Konumu

Arkeolojik belgeler ve tarihi kayıtlara göre, Türklerin ilk görüldüğü yer bugün Güney Sibirya’da bulunan Abakan-Hakasya bölgesidir. Bu bölge;Altay Dağları’nın kuzey ve kuzeydoğu hattı ile Sayan Dağları’nın (Kökmen Dağları) kuzeyinde yer alır. “Türklerin ana vatanı neresiydi?” sorusunun bilimsel cevabı ve ilk izlerimizin bulunduğu yer tam olarak burasıdır.

İlk Kültür Katmanları: Afanasyevo ve Andronova

Bölgede milattan önce 3 binlere tarihlenen Afanasyevo Kültürü, ilk Türk kültürü olarak kabul edilir. Bu temel üzerine yükselen Andronova Kültürü ile birlikte Türkler, ana yurtlarından geniş coğrafyalara yayılmaya başlar. Dolayısıyla Türk tarihinin ilk yurdu ve yayılma merkezi bu kültürel katmanlardır.

Türk Tarihinin En Zengin Müzesi: Minusins (Minus)

Bu kadim dönemin en değerli belgeleri bugün Minusins (Minus) Müzesi’nde korunuyor. Abakan’a 60 kilometre mesafede bulunan bu müze, Türk tarihinin en zengin arşivi niteliğindedir. Sayısız yazıt ve eski Türklerden kalma eşsiz eserin yer aldığı Hakasya bölgesi, Türk kültürünün en orijinal ve ilk merkezi olarak kabul edilir.

Kültürel Devamlılık ve Balballar

Balballar, ölen kişilerin sağlığında gösterdiği başarı ve kahramanlıkların anısına dikilen anıt taşlardır. Balbal geleneği Anadolu’daki köy mezarlarında bile yaşıyor. Ahlat’taki mezar taşları da bu geleneğin bir devamıdır. Dikkat edilirse o vücut yapısı; omuzlar geniş, aşağı doğru incelen o karakteristik taş yapısı, asırlar öncesinin formunu bugünlere taşır.

Pazırık Halısı ve Türk Sanatı

Milattan önce 500’lere tarihlenen ünlü Pazırık Halısı, bulunduğu bölge (Altaylar – Ulagan) itibarıyla tartışmasız bir Türk eseridir. Çevresindeki balballar, heykeller ve kaya resimleriyle bir bütünlük oluşturan bu eser, Türk sanatının kadim gücünü temsil eder. İpek Yolu üzerinden sadece ticaret değil, kültür de akmıştır. Uygur minyatürlerinden bugünlere kadar gelen kıyafetlere kadar ortak kültür kodları bu devamlılığı açıkça gösterir.

Bilgi notu: MEB ve klasik Türk kaynaklarında; Türklerin ilk ana yurdu, Orta Asya’dır. Doğu’da Khingan (Kadirgan) Dağları, Batı’da Hazar Denizi, Kuzey’de Sibirya (Sayan ve Altay Dağları) ve Güney’de Karanlık (Himalaya) Dağları ile çevrili olan geniş bölgedir.