Türk Adıyla Kurulan İlk Devlet Hangisidir?

Türk adıyla kurulan ilk devlet hangisidir? İşte Göktürkler ve tarihin ilk milli imzası sayılan Göktürk Kağanlığı’nın özellikleri.

Tarih sayfalarını karıştıran pek çok kişi şu sorunun cevabını arıyor: Türk adını resmi devlet adı olarak kullanan ilk Türk devleti hangisidir? Bu sorunun cevabı, sadece bir isim tercihi değil, aynı zamanda muazzam bir milletleşme bilincinin de ilk adımı sayılıyor.

Türk Adını Siyasi Anlamda Kullanan İlk Devlet: Göktürkler

Binlerce yıllık Türk tarihinde “Türk” adını bir devlet ismi olarak ilk kez Göktürk Kağanlığı (M.S. 552) kullandı. Bu devletin kuruluşu, sıradan bir kabile isyanı değil; dağınık haldeki Türk boylarının bir bayrak altında toplanmasıdır (Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, Gök-Türkler 1). Bumin Kağan önderliğinde Avar tahakkümüne son veren Göktürkler, Ötüken merkezli kurdukları bu yapı ile Türk adını siyasi sahneye taşıdı (Ahmet Taşağıl, Gök-Türkler 1).

Türk Kültürünün Tapusu: Orhun Yazıtları ve Töre Sistemi

Göktürkler’i tarihte ayrıcalıklı kılan noktalar, bugün hala araştırmacıların ilgisini çekiyor. Bu devlet; töre, devlet teşkilatı ve bağımsızlık karakteriyle kendinden sonraki tüm Türk devletlerine ilham veren bir “milli kültür” inşa etti (Prof. Dr. İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü).

Ayrıca, meşhur Orhun Yazıtları sayesinde Türk dili ve tarihine dair ilk yazılı belgeler de yine bu dönemden miras kaldı. Bu yazıtlar, Türk milletinin tarih önündeki ilk imzası kabul edilir (İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü).

Bozkır Sosyolojisi: Türklerin İlk Büyük Siyasi Organizasyonu

Göktürkler’in yükselişi, sadece askeri bir başarı değil, bozkırın en zorlu şartlarında bile kurulabilen muazzam bir siyasi organizasyonun sonucu olarak dikkat çekiyor. Bu yapı, Avrasya coğrafyasını birleştiren bir “üst kimlik” oluşturarak bozkır sosyolojisini yeniden şekillendirdi (Lev Nikolayeviç Gumilöv, Eski Türkler).

Göktürk Mirası: Orta Asya’dan Anadolu’ya Uzanan Kültürel Kodlar

Bugün yapılan araştırmalar bizi tek bir noktaya götürüyor: Asya’nın kalbinde yükselen Gök-Türk Kağanlığı, Türk adını siyasi bir kimlik haline getiren ilk devlettir. Onların bıraktığı miras, bugün hala Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyanın kültürel kodlarını oluşturmaya devam ediyor.

Türk Adıyla Anılan İlk Devlet: Göktürkler – Prof. Dr. Ahmet Taşağıl | Gündem Ötesi