Ramazan Orucu İçin Hilali Görmek Şart mı?

Hilal görünmeden niyet edilir mi? Bulutlu havada oruç takvimi nasıl belirlenir? İşte sünnet ve fıkhi yorumlarla merak edilen oruçta hilal meselesi…

Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte, oruca başlamak için hilalin çıplak gözle görülmesinin dini bir zorunluluk olup olmadığı konusu merak ediliyor. İslam hukukunda kamerî ay başlarının tespiti, doğrudan hilalin takibiyle ilişkilendiriliyor.

Rüyet-i Hilal: Oruca Başlamak İçin Hilal Şart mı?

İslam’da Ramazan ayının başladığını belirlemede temel ölçü hilalin görülmesidir. Hz. Muhammed (s.a.s), bu konuda Müslümanlara yol göstererek; “Hilali görünce oruca başlayın, onu tekrar görünce (bayram) yapın. Eğer hava bulutlu olursa içinde bulunduğunuz ayı otuz güne tamamlayın” buyurur (Buhârî, Savm, 5, 11). Bu nebevi emir doğrultusunda, gökyüzünde yeni ayın görülmesi oruç ibadetinin fiilen başlama vaktini tayin eder (TDV İA, “Ramazan” md.).

Gözle Görmek Mutlak Şart mı: Fıkhî Hüküm ve Şartlar

Ramazan orucunun farziyeti, vaktin girmesi şartına bağlanmıştır. Kur’an-ı Kerim’de yer alan “…Sizden her kim bu aya şahit olursa (erişirse) oruç tutsun…” (Bakara 2/185) ayeti, orucun başlaması için Ramazan ayının girdiğinin kesin olarak bilinmesi gerektiğini ifade eder (TDV İA, “Ramazan” md.).

Fıkıh kaynaklarında bir ayın başlaması iki yolla sabit olur: Ya hilal bizzat gözlemlenir ya da hava şartları gibi nedenlerle hilal görülemiyorsa Şaban ayı otuz güne tamamlanır (TDV İA, “Ramazan” md.). Hilali görmekten maksat “vaktin girdiğinden emin olmaktır.” Eskiden bu emin olma hali sadece gözle mümkünken, bugün astronomik hesaplarla ayın ne zaman doğacağı kesin olarak tespit edilebiliyor (Diyanet Fetva Kurulu).

Hesaplama Yöntemi Görme Yerine Geçer mi?

Güncel fıkhî yorumlara göre, ayın hareketlerine dair yapılan hassas ve kesin hesaplamalar, rüyet (görme) hükmünde kabul edilir. Dini otoriteler, çıplak gözle görme imkânı olsun veya olmasın, bilimsel verilerle ayın hilal formunda doğduğunun tespit edilmesini yeterli bulur (Diyanet Fetva Kurulu).

Zira modern astronomi sayesinde hilalin nerede ve ne zaman görülebileceği şüpheye yer bırakmayacak şekilde hesaplanabiliyor. Dolayısıyla, hesap yoluyla elde edilen kesin bilgiye dayanarak oruca başlamak, dinen uygun bir yöntemdir (Diyanet Fetva Kurulu).

Okurlarımızın Ramazan ayını tebrik ederiz.

Oruca Başlamak İçin Hilalin Girmesi Şart mıdır? | Diyanet TV