Mahatma Gandhi Kimdir? Hayatı ve Felsefesi
Mahatma Gandhi kimdir? Hindistan’ın bağımsızlık liderinin ilham veren hayatı, pasif direniş felsefesi ve dünyayı değiştiren en ünlü sözleri.
Dünya tarihinin akışını “şiddetsiz direniş” felsefesiyle değiştiren Mahatma Gandhi, sömürgeciliğe karşı verdiği destansı mücadeleyle modern Hindistan’ın temellerini atan ve tüm mazlum milletlere ilham kaynağı olan sembol bir liderdir.
Mahatma Gandi’nin Hayatı
Hindistan’ın bağımsızlık ateşini yakan, elinde sadece bir asası ve kendi dokuduğu beyaz örtüsüyle dünyaya meydan okuyan Mohandas Karamçand Gandhi, bugün sadece bir siyasi lider değil, bir özgürlük sembolü olarak anılıyor. İşte “Mahatma” (Yüce Ruh) unvanıyla tarihe geçen Gandhi’nin hayat hikayesi.
Çocukluğu ve Eğitimi: Porbandar’dan Londra’ya
Gandhi, 2 Ekim 1869 tarihinde Hindistan’ın batısındaki sahil kasabası Porbandar’da dünyaya gözlerini açtı. Dindar bir Hindu ailede büyüdü; annesinin sadeliği ve şiddetten kaçınan tavırları karakterini şekillendirdi. 13 yaşında evlendi ve 18 yaşında hukuk eğitimi almak üzere Londra’ya gitti. Bu yıllar, onun hem Batı kültürünü tanıdığı hem de kendi köklerini yeniden keşfettiği bir dönem oldu (An Autobiography: The Story of My Experiments with Truth / Bir Özyaşamöyküsü: Hakikatin Peşinde Ayrılışlarım).
Siyasete İlk Adım: Güney Afrika Deneyimi
Hukukçuluk yapmak için gittiği Güney Afrika, Gandhi’nin hayatındaki gerçek dönüm noktası oldu. Trende birinci sınıfta yolculuk yaparken “beyaz olmadığı” gerekçesiyle vagondan atıldı. Bu olay, içindeki adalet duygusunu tetikledi. Orada Hintlilerin haklarını savunurken ilk kez sivil itaatsizlik yöntemlerini geliştirdi ve siyaset sahnesine güçlü bir aktivist olarak girdi (Ramachandra Guha – Gandhi: The Years That Changed the World, 1914-1948).
“Ahimsa” ve Şiddetsiz Direniş Felsefesi
Gandhi’nin mücadelesi silahla değil, sarsılmaz bir iradeyle örülüdür. O, Ahimsa (şiddetsizlik) felsefesini siyasete taşıdı. Ona göre şiddet, sadece karşı tarafın nefretini besliyordu; oysa pasif direniş ve sivil itaatsizlik, zalimin vicdanına hitap ediyordu. Bu felsefenin en büyük eylemi, 1930 yılındaki meşhur Tuz Yürüyüşü oldu. Britanya’nın tuz vergisini protesto etmek için denize yürüdü ve bir avuç tuzu yerden kaldırarak imparatorluğun otoritesini sarstı (Mahatma Gandhi – Hind Swaraj or Indian Home Rule).
Küresel Etki ve Dekolonizasyon
Gandhi’nin başarısı sadece Hindistan’la sınırlı kalmıyor, dünya üzerindeki sömürgecilik (dekolonizasyon) döneminin fitilini ateşliyor.
- Küresel Etki: Martin Luther King Jr. ve Nelson Mandela gibi isimler, Gandhi’nin yöntemlerini örnek alarak kendi halklarını özgürlüğe kavuşturdu.
- Bağımsızlık: 1947 yılında Britanya, Gandhi’nin yıllarca sürdürdüğü baskısı sonucu Hindistan’dan çekilmek zorunda kaldı.
Bölünme Acısı ve Trajik Son: Gandhi’nin Ölümü
Gandhi için bağımsızlık günü, hayal ettiği gibi büyük bir bayram değildi. Hindistan ve Pakistan’ın dini temeller üzerine ikiye bölünmesi, tarihin en büyük göç dalgalarından birine ve kanlı çatışmalara yol açtı. Gandhi, Müslümanlar ve Hindular arasındaki bu düşmanlığı bitirmek için ölüm oruçlarına başladı, her iki tarafı da barışa çağırdı.
Bu barışçıl tavrı, bazı radikal çevreleri rahatsız ediyordu. 30 Ocak 1948’de, Yeni Delhi’de akşam duasına giderken radikal bir Hindu milliyetçisi tarafından vurularak suikasta kurban gitti. Son sözü ise ‘Hey Ram’ (Ey Rabbim) oldu (Richard Attenborough – Gandhi, 1982 Filmi).
Gandhi’nin Meşhur Sözleri
“Dünyada görmek istediğin değişimin kendisi ol.” (The Collected Works of Mahatma Gandhi / Mahatma Gandhi’nin Tüm Eserleri Külliyatı)
“Zayıf insanlar affedemezler. Affetmek, güçlülere has bir özelliktir.” (Young India Journal – 1920’li Yıllar Makaleleri)
“Düşüncelerinize dikkat edin, duygularınıza dönüşür… Karakterinize dikkat edin, kaderinize dönüşür.” (An Autobiography: The Story of My Experiments with Truth / Bir Özyaşamöyküsü: Hakikatin Peşinde Ayrılışlarım)
“Göze göz ilkesi, sonunda tüm dünyayı kör eder.” (Young India Journal Arşivleri / Gandhi Filmi Diyalogları)
“Bir milletin büyüklüğü, hayvanlara olan davranış biçimiyle değerlendirilir.” (Mahatma Gandhi – The Moral Basis of Vegetarianism / Vejetaryenliğin Ahlaki Temeli)