İmsak Nedir, Ne Zaman Başlar ve Biter?

İmsak nedir, imsak vakti ne zaman başlar ve biter? Sahurun sonu, orucun başlangıcı olan imsak vakti hakkında merak edilenleri araştırdık.

Ramazan ayı boyunca ibadetlerin sınırını belirleyen imsak vakti, sadece sahurun bitişini değil, manevi bir disiplinin başlangıcını ifade eder. Peki, bu kutsal sınırın fıkhî ve tarihsel arka planında neler var? İşte tüm detaylar.

İmsak Nedir?

Kelime anlamı “kendini tutmak ve geri durmak” olan imsak; fıkhi bir terim olarak şafak sökmesinden gün batımına kadar yeme, içme ve her türlü nefsani arzudan uzak durmak demektir (TDV İA. “İmsak” md.).

İmsak Ne Zaman Başlar?

İmsak vakti, gece karanlığının sona erdiği ve tan yerinde “fecr-i sâdık” denilen ilk aydınlığın belirdiği anla birlikte başlar (Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu). Bu vakit girince yeme içme kesilir ve sabah namazının vakti girmiş olur.

Kur’an-ı Kerim’de bu sınır şöyle çizilir:

“…Şafağın aydınlığı gecenin karanlığından ayırt edilinceye kadar yiyin, için…” (Bakara Suresi, 187. Ayet)

Peygamber Efendimiz de ikinci ezanın (İbn Ümmü Mektûm’un okuduğu ezan) imsak vaktini bildirdiğini ve bu andan itibaren yeme içmenin bırakılması gerektiğini vurgular (Buhârî, “Ezân”, 11; TDV İA. “İmsak” md.).

İmsak Ne Zaman Biter?

Halk arasında imsakın sabah namazıyla bittiği sanılsa da, imsak süreci aslında gün boyu devam eder.

• Bitiş Noktası: İmsakla başlayan bu süreç, güneşin batmasıyla yani akşam ezanı (iftar) vaktinde sona erer (TDV İA. “İmsak” md.).
• Süreklilik: Kişinin kendini tutma hali, akşam ezanı okunana kadar kesintisiz sürer (Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu).

Özetle; Tan yerinin ağarmasıyla başlayıp güneşin batışına kadar süren bu irade disiplini, imsak ile iftar arasındaki o manevi köprüde İslam’ın temel direği olan oruç ibadetini oluşturur.

Osmanlı’da İmsak Vakti Nasıl Belirlenirdi?

Osmanlı döneminde imsak vakti, muvakkithanelerde astronomi ilmiyle (İlm-i Mikat) yürütülen titiz bir hesapla belirlenirdi. Usturlap ve rubu tahtalarıyla Güneş’in ufka olan açısı hesaplanır; Fecr-i Sâdık’ın (yatay beyazlık) ufukta belirmesiyle birlikte kandiller yakılıp toplar patlatılarak oruç vaktinin (veya sahurun bitişinin) başladığı tüm şehre ilan edilirdi. (TDV İA, “Muvakkithane” md.).

İmsak Nedir? Ne Zaman Başlar? | Diyanet TV