Hz. Âdem (a.s.) Kimdir? Hayatı ve Kıssası

İlk insan ve ilk peygamber Hz. Âdem (a.s.) kimdir? Hayatı ve kıssası, yaratılışı, cennetteki hayatı, yeryüzüne indirilişi ve mirasını ele aldık.

İslâm inancına göre Hz. Âdem (a.s.), hem ilk insan hem de Allah tarafından seçilen ilk peygamber olarak kabul ediliyor. İnsanlık tarihinin onunla başladığına inanılırken, yeryüzündeki bütün insanların neslinin Hz. Âdem’e (a.s.) dayandığı ifade ediliyor.

HZ. Âdem’in (a.s.) Hayatı ve Kıssası

Kur’ân-ı Kerîm ve sahih hadislerde ise Hz. Âdem’in (a.s.) yaratılışı, yeryüzündeki hayatı, ailesi ve insan neslinin çoğalmasına dair birçok safha ayrıntılı biçimde aktarılıyor.

Hz. Âdem (a.s.) Nasıl Yaratıldı?

Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan bilgilere göre Hz. Âdem (a.s.), Allah Teâlâ tarafından topraktan yaratıldı, kendisine ilâhî ruhtan üflendi ve meleklere ona secde etmeleri emredildi. Melekler bu emre itaat ederken, İblîs kibirlenerek secde etmeyi reddetti (el-Bakara, 2/34; el-A‘râf, 7/11-12).

İslâm âlimleri, bu yaratılışın insanın hem maddî hem de rûhî yönünü yansıttığını belirtiyor. Âdem’in (a.s.) topraktan yaratılmasının tevazuya, ilâhî ruhla diriltilmesinin ise insanın değerine ve yüceliğine işaret ettiği ifade ediliyor (Taberî, Câmiu’l-Beyân; Fahruddîn er-Râzî, Mefâtîhu’l-Gayb).

Hz. Havvâ Nasıl Yaratıldı, Hz. Âdem (a.s.) ile Nasıl Evlendi?

Kur’ân-ı Kerîm’de, Hz. Havvâ ve Hz. Âdem’in (a.s.) tek bir nefisten yaratıldığı bildiriliyor (en-Nisâ, 4/1). İslâmî kaynaklarda Hz. Havvâ’nın Hz. Âdem (a.s.) uyku hâlindeyken, onun eğri kaburga kemiğinden yaratıldığı aktarılıyor. Bu yaratılışın, insanın yalnız bırakılmaması ve neslin devamının sağlanması hikmetine dayandığı ifade ediliyor. Hz. Âdem ile Hz. Havvâ’nın (a.s.) evliliğinin ilâhî emirle gerçekleştiği, insanlığın bu birliktelikten çoğaldığı belirtiliyor (İbn Kesîr, Kısasu’l-Enbiyâ).

Hz. Âdem ve Havva’nın (a.s.) Cennetteki Hayatları ve Yeryüzüne İndirilişleri

Kur’ân-ı Kerîm’de, Allah Teâlâ’nın Hz. Âdem ve Hz. Havvâ’ya (a.s.) cennette geniş imkânlar sunduğu, ancak belirli bir sınır koyduğu bildiriliyor. Buna göre, cennette diledikleri gibi yaşama ve nimetlerden faydalanma izni verilirken, belirli bir ağaca yaklaşmaları yasaklandı (el-Bakara, 2/35). Bir süre cennette yaşayan Hz. Âdem ve Hz. Havvâ’ya (a.s.), İblîs yasaklanan ağacın kendilerini melek yapacağı ve ebedîlik kazandıracağı yönünde telkinde bulunarak vesvese verdi (el-A‘râf, 7/20). Bu yasak ihlali sebebiyle Hz. Âdem ve Hz. Havvâ’nın (a.s.) cennetten çıkarılarak yeryüzüne indirildikleri ifade ediliyor.

Kur’ân-ı Kerîm’de bu olay, insanın imtihanla karşılaşması ve yeryüzündeki kulluk sorumluluğunun başlangıcı olarak ele alınıyor (el-Bakara, 2/35-38). İslâm âlimleri ise söz konusu hadisenin kalıtsal bir günah anlayışıyla değil, tevbe, pişmanlık ve ilâhî merhamet çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor (Kurtubî, el-Câmi‘ li-Ahkâmi’l-Kur’ân).

Hz. Âdem ve Havva (a.s.) Yeryüzüne Nereye İndirildiler, Nasıl Buluştular?

Tarih ve tefsir kaynaklarında yer alan rivayetlere göre Hz. Âdem ile Hz. Havvâ (a.s.), cennetten çıkarıldıktan sonra yeryüzünde farklı bölgelere indirildi. Bazı rivayetlerde Hz. Âdem’in (a.s.) Hindistan taraflarına, Hz. Havvâ’nın (a.s.) ise Cidde civarına indirildiği ifade ediliyor. Uzun süren bir ayrılığın ardından, tövbe ve yakarışlarının kabul edilmesiyle Arafat’ta buluştukları aktarılıyor (Taberî, Târîhu’r-Rusül ve’l-Mülûk; İbn Kesîr, Kısasu’l-Enbiyâ).

Hz. Âdem ve Havva’nın (a.s.) Tövbesi ve Duası

Cennetten yeryüzüne indirilen Hz. Âdem  ve eşi Hz. Havvâ’nın (a.s.), yaptıkları hatanın ardından suçu başkasına yüklemeden pişmanlıkla Allah’a yöneldikleri bildiriliyor. Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan yakarışlarında, “Ey Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik…” diyerek bağışlanma diledikleri ifade ediliyor (el-A‘râf, 7/23). Bu samimi tövbe üzerine Allah Teâlâ’nın Hz. Âdem’e (a.s.) tövbe kelimelerini öğrettiği ve tövbelerini kabul ettiği aktarılıyor (el-Bakara, 2/37).

Bu kıssa, İslâmî kaynaklarda tövbe kapısının her zaman açık olduğuna işaret eden önemli bir örnek olarak değerlendiriliyor.

Hz. Âdem (a.s.) Ne Zaman Peygamber Olarak Görevlendirildi?

İslâm inancına göre Hz. Âdem (a.s.), yeryüzüne indirildikten sonra peygamber olarak görevlendirildi. Kendisine sahifeler verildiği, çocuklarına ve soyuna tevhid inancını, ibadet anlayışını ve ahlâkî değerleri öğrettiği belirtiliyor (Ebû Hanîfe, el-Fıkhu’l-Ekber).

Çocukları Kimlerdir, İnsanlık Nasıl Çoğaldı?

Hz. Âdem’in (a.s.) çocukları arasında, insanlık tarihindeki ilk kurban ibadeti ve ilk cinayet olayıyla anılan Hâbil ve Kâbil öne çıkıyor. Rivayetlere göre Hz. Âdem’in (a.s.) çocukları ikizler hâlinde dünyaya geldi; neslin devamı için ilâhî bir düzenleme çerçevesinde, bir batında doğan erkekle başka batında doğan kızın evlenmesi esası benimsendi. Böylelikle nesli çoğalması sağlandı (İbn Kesîr, Kısasu’l-Enbiyâ).

Hâbil–Kâbil Kıssasında Ne Anlatılıyor?

Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan Hâbil ve Kâbil kıssası, insanlık tarihindeki ilk kurban ibadeti ve ilk cinayet hadisesini konu ediniyor (el-Mâide, 5/27-31). Kıssaya göre Hz. Âdem’in (a.s.) oğulları Hâbil ve Kâbil, Allah’a yakınlaşmak amacıyla kurban sundu. Hâbil’in kurbanı samimiyet ve takvâ sebebiyle kabul edilirken, Kâbil’in kurbanı isteksizce ve ciddiyetsizlikle sunulduğu için reddedildi.

Kurbanının kabul edilmemesi üzerine Kâbil’in kıskançlığa kapılarak kardeşi Hâbil’i öldürdüğü, ardından cesedi ne yapacağını bilemediği ve bir kargadan ölüyü gömme usulünü öğrendiği aktarılıyor (el-Mâide, 5/31; İbn Kesîr, Kısasu’l-Enbiyâ).

İslâmî kaynaklarda bu olay, haksız yere cana kıymanın büyüklüğüne ve iyilikle kötülük arasındaki mücadelenin başlangıcına işaret eden ibretlik bir kıssa olarak değerlendiriliyor.

Hz. Âdem’in (a.s.) Fazîleti ve Özellikleri

Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. Âdem (a.s.), yeryüzünün halifesi olarak tanıtılırken (el-Bakara, 2/30), ilk insan olduğu belirtiliyor (en-Nisâ, 4/1). Sahih hadislerde ise Hz. Âdem’in (a.s.) ilk peygamber olduğu ifade ediliyor (Buhârî, Tevhîd, 36; Enbiyâ, 3; Tefsîr [İsrâ], 7). Kendisine eşyanın isimlerinin öğretildiği (el-Bakara, 2/31), doğrudan ilâhî hitaba muhatap olduğu (2/35) ve yaptığı hatanın ardından tevbesinin kabul edildiği bildiriliyor (2/37).

Bu yönleriyle Hz. Âdem (a.s.), tevhid inancı, ibadet anlayışı ve ahlâkî değerlerin ilk öğreticisi olarak insanlığa rehberlik eden bir peygamber olarak kabul ediliyor.

Hz. Âdem (a.s.) Kaç Yıl Yaşadı, Ne Zaman Vefat Etti?

Hadis kaynaklarında Hz. Âdem’in (a.s.) ömrünün 1000 yıl olduğu, bu süreden 40 yılını Hz. Dâvûd’a (a.s.) bağışladığına dair rivayetler yer alıyor. Rivayetlerde, Hz. Âdem’in (a.s.) zürriyetini gördüğünde Hz. Dâvûd’un (a.s.) ömrünü kısa bulması üzerine kendi ömründen ona pay verdiği aktarılıyor (Tirmizî, Tefsîru Sûreti’l-A‘râf, 3076; Ebû Dâvûd, Sünnet, 4703; Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, I, 251).

Hz. Âdem’in (a.s.) Kabri Nerede; Yeri Biliniyor mu?

Hz. Âdem’in (a.s.) kabrinin yeriyle ilgili İslâmî kaynaklarda farklı rivayetler yer alıyor. Hindistan, Mekke ve Kudüs, rivayetlerde öne çıkan merkezler arasında bulunuyor. Tarihçi ve müfessir Taberî’nin aktardığı bir rivayete göre, Nûh Tufanı sırasında Hz. Nûh (a.s.), Hz. Âdem’in (a.s.) naaşını gemiye alıp, tufanın ardından Beytülmakdis’e defnettirdi. (Taberî, Târîhu’r-Rusül ve’l-Mülûk, c. 1)

Hz. Adem’in (a.s.) Oğulları: Habil ile Kabil Hikayesi | TRT Avaz