Brütüs Kimdir? Gerçek Hayat Hikâyesi

Marcus Junius Brutus (Brütüs) kimdir, hayatı hangi olaylarla şekillendi? Antik kaynaklara göre Brütüs’ün gerçek hayat hikâyesi.

Julius Sezar suikastı, Marcus Junius Brutus (Brütüs)’u ihanet ile cumhuriyet ideali arasındaki tartışmanın merkezine taşıdı.

Brütüs Kimdir? (Tarihi Kişiliği)

Brütüs’ün babası Lucius Junius Brutus (yaşlı Brutus), Roma Cumhuriyeti yanlısı bir siyasetçiydi ve MÖ 77’de Pompeius’a karşı isyan eden Lepidus’un tarafında yer aldıktan sonra öldürüldü. Bu olay, Brütüs’ün genç yaşta Cumhuriyetçi düşüncelerle şekillenmesinde etkili oldu (Plutarkhos, Brutus’un Hayatı, 1–2).

Brütüs esas olarak annesi Servilia’nın etkisiyle yetişti. Servilia, Roma aristokrasisinin güçlü kadın figürlerinden biriydi ve aynı zamanda Jül Sezar ile uzun süreli bir ilişki yaşamıştı. Antik kaynaklar, bu nedenle Brütüs’ün gençlik yıllarında Sezar’a oldukça yakın bir çevrede bulunduğunu belirtiyor (Suetonius, Divus Julius, 50; Plutarkhos, Caesar, 5).

Eğitim hayatında retorik, felsefe ve siyaset alanlarında yoğun bir eğitim alan Brütüs, özellikle Stoacı düşünceye yöneldi. Atina ve Küçük Asya’da dönemin önemli filozoflarıyla temas kurduğu, devlet yönetimi ve erdem üzerine eğitim aldığı aktarılıyor (Cicero, Brutus, 120; Plutarkhos, Brutus, 4).

Jül Sezar ile ilişkisi ise hem politik hem kişisel bir boyut taşıyor. Jül Sezar, iç savaş sonrası Brütüs’ü affedip siyasi kariyerinde ilerlemesine destek olmuştu. Hatta bazı antik yazarlar, aralarındaki yakınlık nedeniyle Brütüs’ün Sezar tarafından neredeyse bir “manevi evlat” gibi görüldüğünü aktarıyor (Appian, Civil Wars, II.99; Plutarkhos, Caesar, 62). Bu nedenle Brütüs’ün suikaste katılması Roma tarihinde yalnızca politik değil, aynı zamanda kişisel bir kırılma olarak değerlendiriliyor.

Brütüs Sezar’ı Neden Öldürdü? İhanetin Gerçek Sebebi

Brütüs’ün Sezar suikastına katılması kişisel bir husumetten kaynaklanmıyordu. Ona göre Sezar, “ömür boyu diktatör” ilan edilerek Cumhuriyet’i fiilen sona erdirmişti. Brütüs, şu iki temel gerekçeyle suikastçıların safına geçmişti:

• İdeolojik Gerekçe: Bir tiranı devirmenin meşru ve ahlaki bir görev olduğuna inanıyordu. Bu eylemi, Roma’nın özgürlüğünü korumak için kaçınılmaz bir sorumluluk olarak görüyordu (Appianos, Roma İç Savaşları, II.111).
• Ailevi ve Toplumsal Baskı: Atalarının tiranlıkla mücadelesinden gelen tarihsel yükün yanı sıra, Roma sokaklarında duvarlara yazılan “Brütüs, uyuyor musun?” ve “Sen gerçek Brütüs değilsin” gibi kışkırtıcı ifadeler, onu harekete geçmek zorunda bırakmıştı (Plutarkhos, Brutus’un Hayatı, 9–10).

“Sen de mi Brütüs?” Sözü Gerçek mi?

Dünya tarihinin en meşhur sözlerinden biri olan “Sen de mi Brütüs?” ifadesi, tarihsel bir gerçeklikten ziyade edebi bir anlatıya dayanıyor.

• Tarihsel Kayıtlar: Antik döneme ait kayıtlara göre Sezar, kendisine hançer vuranlar arasında Brütüs’ü gördüğünde Latince değil, dönemin entelektüel dili olan Yunanca ile tepki vermişti. Kaynaklar, Sezar’ın son nefesinde “Kai sy, teknon?” (Sen de mi evladım?) dediğini veya hiçbir şey söylemeden sessizce can verdiğini rivayet eder. (Suetonius, Divus Julius, 82).
• Edebi Miras: Günümüzde hafızalara kazınan “Et tu, Brute?” ifadesi, asırlar sonra William Shakespeare’in Julius Caesar (Perde 3, Sahne 1) oyununda kullanılmasıyla küresel bir şöhret kazandı. Dolayısıyla bu meşhur replik, tarihsel bir tutanaktan çok, ihanetin sarsıcılığını anlatan edebi bir tercihtir.

Brütüs Nasıl Öldü?

Sezar suikastının ardından Roma’da barınamayan Brütüs, destek toplamak amacıyla Makedonya’ya geçti. Ancak M.Ö. 42 yılında gerçekleşen Philippi Savaşı’nda, Sezar’ın mirasçıları Mark Antony ve Octavian karşısında ağır bir yenilgi aldı.

Cumhuriyet idealinin tamamen çöktüğünü anlayan ve düşmanlarına esir düşerek bir zafer ganimeti olarak sergilenmek istemeyen Brütüs, antik Roma’nın onur anlayışına uygun olarak kendi kılıcının üzerine atlayarak yaşamına son verdi. (Plutarkhos, Brutus’un Hayatı, 52).

Brütüs Tarihte Nasıl Hatırlanır?

Brütüs’ün mirası, tarih boyunca siyasi iklimin değişimine paralel olarak iki zıt perspektifle yorumlanıyor:

• İhanetin Sembolü: Orta Çağ dünyasında Brütüs, otoriteye ve efendisine başkaldıran mutlak bir haindir. Bu algının en somut örneği Dante’nin İlahi Komedya eserinde görülür; Dante, Brütüs’ü Yahuda ile birlikte cehennemin en alt katında, en büyük günahkarlar arasında konumlandırır.
• Cumhuriyetçi Kahraman: Aydınlanma Çağı ve Fransız Devrimi süreciyle birlikte Brütüs imajı köklü bir değişim geçirir. Kişisel dostluğunu Cumhuriyet idealleri uğruna feda eden figür, tiranlığa karşı direnen sarsılmaz bir özgürlük savunucusu olarak kabul edilir.

“Sende mi Brütüs” Olayı Nasıl Yaşandı? – Pelin Çift | TRT1