Besmele Nedir? Anlamı ve Çekildiği Yerler

Besmele nedir, anlamı ne? Her hayırlı işin başı besmelenin fazileti, çekildiği yerler ve Kur’ân’daki yeri hakkında merak edilenler bu rehberde.

Müslümanların günlük yaşamında en sık kullandığı ifade olan besmele, “Bismillâhirrahmânirrahîm” cümlesinin kısaltmasıdır. İslâm geleneğinde her işe Allah’ın adıyla başlamayı temsil eden bu ifade, hem ibadetlerin hem de gündelik hayatın temelidir (TDV İA, “Besmele” md.).

Kur’ân-ı Kerîm’de Tevbe sûresi hariç 113 sûrenin başında yer alan besmele, ayrıca Neml sûresindeki Hz. Süleyman’ın (a.s.) mektubunda da geçer. Bu yönüyle Kur’ân’da toplam 114 besmele bulunur (Diyanet, Kur’ân Meali).

Besmelenin Anlamı ve Derinliği

Besmele; “Allah’ın adıyla” manasındaki Bismillâh ile O’nun rahmet sıfatları olan er-Rahmân ve er-Rahîm’den oluşur.

Arapça: ﷽

Türkçe Meali: “Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla.”

Besmele çekmek, yapılan işi ilahî rızaya yöneltmek ve Allah’ın sonsuz rahmetine sığınmak anlamına gelir.

Besmele Ne Zaman ve Nerelerde Çekilir?

İslâmî uygulamada besmele, bir işin bereketlenmesi ve ibadet bilinciyle yapılması için okunur (TDV, Temel Dini Kavramlar).

• İbadetlerde: Abdest alırken, namazda Fâtiha’dan önce, Kur’ân okumaya başlarken ve kurban keserken okunur.
• Günlük Hayatta: Yemek yerken, eve girip çıkarken, bir yazıya veya yolculuğa başlarken besmele çekmek sünnettir.

Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) “Allah’ın adıyla başlanmayan işlerin bereketsiz kalacağı” yönündeki uyarısı, besmelenin Müslüman hayatındaki vazgeçilmez yerini vurgular (Nevevî, Hadis Şerhleri).

Yararlanılan Kaynaklar:

• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Besmele” maddesi.
• Diyanet İşleri Başkanlığı – Kur’ân-ı Kerîm Meali ve Açıklamaları.
• TDV Yayınları – Temel Dini Kavramlar Sözlüğü.
• Nevevî, Hadis Şerhleri (TDV Yayınları).

İlginizi Çekebilir: Allah Kimdir, Nasıl Bir Varlıktır?

Besmele’nin Anlamı ve Önemi | Diyanet TV