Osmanlı Ne Zaman Kuruldu? 1299 mu, 1302 mi?

Osmanlı 1299’da mı yoksa 1302’de mi kuruldu? Osmanlı Devleti’nin gerçek kuruluş tarihine dair tarihçilerin tartıştığı tüm gerçekler.

Osmanlı Devleti’nin kuruluş tarihi, tarih dünyasında en çok tartışılan konuların başında geliyor. Uzun yıllar ders kitaplarında 1299 yılı temel alındı. Ancak son araştırmalar, bu tarihin bir askeri zaferle değişmesi gerektiğini gösteriyor. İşte Ertuğrul Gazi’den Osman Bey’e uzanan o kritik süreç ve kuruluşun gerçek hikayesi.

Ertuğrul Gazi’den Osman Bey’e: Beylik Postunun Devri

Ertuğrul Gazi, Söğüt ve Domaniç hattında beyliğin temellerini sağlam bir şekilde attı. Vefatından sonra beylik postuna oğlu Osman Bey geçti. Ancak bu geçiş süreci sadece bir lider değişimi değildi. Aynı zamanda küçük bir aşiretin devlete dönüşme idealinin ilk adımıydı. Nitekim Osman Bey’in bu süreçte girdiği mücadeleler merkezi otoriteyi sağladı. (Erhan Afyoncu, Osmanlı İmparatorluğu).

Osman Bey’in İlk İcraatleri ve Genişleme Siyaseti

Osman Bey başa geçtiğinde rotasını doğrudan Bizans tekfurlarına çevirdi. İlk olarak bölgedeki kaleleri birer birer ele geçirmeye başladı. Böylece Karacahisar’ın fethiyle birlikte beylik ilk kez bir şehir merkezine sahip oldu. Burada ilk kez Osman Bey adına hutbe okundu ve kadı tayini yapıldı.

Öte yandan Osman Bey’in Bizans sınırındaki akıncı faaliyetleri, çevre illerdeki Türkmenlerin de beylik çatısı altında toplanmasını hızlandırdı (İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi).

1299 mu 1302 mi? Tarihçileri İkiye Bölen Soru

1299 Yılı: Geleneksel Bağımsızlık Görüşü

Geleneksel görüşe göre Osmanlı’nın kuruluşu 1299 yılıydı. Çünkü bu tarihte Selçuklu Sultanı III. Alaeddin Keykubad‘ın tahttan indirilmesiyle Osman Bey tam bağımsızlığını ilan etti (Feridun Emecen, Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluş ve Yükseliş Tarihi).

1302 Yılı: Halil İnalcık ve Bafeus Zaferi

Buna karşılık Halil İnalcık daha farklı bir tezi savundu. İnalcık’a göre bir devletin kuruluşu için siyasi bağımsızlıktan ziyade, merkezi otoriteye karşı kazanılan büyük bir askeri zafer esastı. Bu doğrultuda İnalcık, 1302 yılında Bizans’a karşı kazanılan Bafeus (Koyunhisar) Savaşı’nı Osmanlı Devleti’nin gerçek kuruluş miladı olarak kabul eder (Halil İnalcık, Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları).

Osmanlı Devleti’nin Gerçek Kuruluş Tarihi: 1299 mu, 1302 mi?

Osmanlı’nın Bizans merkezi ordusuyla karşılaştığı ilk ciddi çarpışma 1302 yılındaki Koyunhisar (Bafeus) Savaşı‘ydı. Osman Bey bu savaşı kazanarak adını tüm Anadolu’ya duyurdu. Böylece Osmanlı Beyliği meşruiyet kazandı ve hanedan kimliğine büründü.

Halil İnalcık’ın ‘Katalan tezi’ ve askeri zafer vurgusuyla desteklediği bu görüş, beyliğin rüştünü ispat ettiği tarihi bir dönüm noktasıydı (İlber Ortaylı, Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek; Halil İnalcık, Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları). Sonuç olarak günümüz tarihçilerinin büyük bir kısmı, devletin gerçek anlamda kuruluşu için bu askeri zaferi milat kabul ediyor.

Böylece yıllardır 1299 olarak bilinen Osmanlı Devleti’nin kuruluş tarihinin, yeni bulgular ışığında 1302 yılı olduğu tezi ön plana çıkıyor.

Halil İnalcık: Osmanlı’nın Kuruluş Tarihi 1299 Değil, 1302’dir