10 Şey Fıtrattandır Hadisi Nedir?

Peygamberimiz Hz. Muhammed’in (s.a.s.) “On şey fıtrattandır” hadisi, Müslümanlar için temel temizlik ve kişisel bakım rehberidir. İşte fıtri temizlik şartları…

İslâm inancı, temizliği imanın bir parçası olarak kabul eder. Hz. Peygamber (s.a.s.), günlük hayatta uyulması gereken temel kişisel bakım uygulamalarını “fıtrat” kapsamında tavsiye eder. Peki, İslâm alimlerinin “tüm peygamberlerin ortak sünneti” olarak tanımladığı fıtrat hadisi neleri kapsıyor?

Peygamberimizin Hadisi: 10 Şey Fıtrattandır

Hz. Peygamber (s.a.s.) bir hadisinde şöyle buyuruyor:

“On şey fıtrattandır: Sünnet olmak (hitân), tırnakları kesmek, parmak aralarını yıkamak, koltuk altı kıllarını temizlemek, etek tıraşı olmak, bıyıkları kısaltmak, sakalı uzatmak, misvak kullanmak, burna su çekmek ve taharetlenmek (istinca yapmak).”

Hadisin bazı rivayetlerinde râvinin bu maddelerden birini unuttuğunu, bunun “sünnet olmak” veya “ağza su almak” olabileceğini ifade ettiği aktarılıyor (Buhârî, Libâs, 63–64; Müslim, Tahâret, 49–50).

Fıtrat Ne Demek?

Hadislerde geçen “fıtrat” kelimesi; insanın yaratılışından gelen özellikler, âdet ve sünnet anlamlarına gelir. İslam alimi İbnü’l-Esîr, bu kavramı; geçmiş peygamberlerin ve ilahî kanunların üzerinde birleştiği, Müslümanların uyması gereken temel dini esaslar olarak açıklar (en-Nihâye, III, 457).

Âlimler, bu hadiste sayılan hususların yalnızca on maddeyle sınırlı olmadığını belirtiyor. İbnü’l-Arabî’nin, fıtrattan sayılan uygulamaları yaklaşık otuz başlık altında ele aldığı aktarılıyor (İbn Hacer, Fethü’l-Bârî, XII, 458–459).

Fıtrattan Olan 10 Şey

İnsan fıtratına en uygun olan ve hadiste belirtilen on temizlik uygulaması şöyledir:

1. Sünnet Olmak (Hitân): Müslümanlığın alâmetlerinden biri kabul edilir. Doğumdan sonra yedinci günden ergenlik çağına kadar yapılabilir.
2. Tırnakları Kesmek: Tırnakların uzadıkça kesilmesi sünnet kabul edilir. Dipten zarar verecek şekilde kesilmemesi gerektiği belirtilir.
3. Parmak Aralarını Yıkamak: Kir birikmesi muhtemel bölgelerin temizlenmesi sünnet kapsamında değerlendirilir.
4. Koltuk Altı Kıllarını Temizlemek: Koltuk altı kıllarının yolunması sünnet kabul edilir. Zorlananlar için tıraş gibi yöntemlere izin verilir.
5. Etek Tıraşı Olmak (İstihdâd): Kasık ve genital bölge kıllarının uzadıkça temizlenmesi fıtrî bir uygulama olarak aktarılır.
6. Bıyıkları Kısaltmak: Bıyıkların üst dudağı kapatmayacak şekilde kesilmesi tavsiye edilir.
7. Sakalı Uzatmak: Sakalı uzatmanın sünnet olduğu ifade edilir. Bir tutamdan fazlasının kesilmemesi gerektiği görüşü aktarılır.
8. Misvak Kullanmak: Misvakla ağız temizliği sünnet olarak bilinir. Günümüzde diş fırçası da aynı amaçla kullanılır. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/8).
9. Burna Su Çekmek: Abdest ve gusülde burnun temizlenmesinin ihmal edilmemesi gerektiği vurgulanır.
10. Taharetlenmek (İstinca): Büyük ve küçük abdestten sonra temizlik yapılması fıtrî ve dinî bir gereklilik olarak kabul edilir.

Fıtrat Hadisinin Verdiği Mesaj

Hadislerde fıtrattan sayılan bu uygulamaların, İslam’da temizlik anlayışının yalnızca ibadetle sınırlı olmadığını ortaya koyduğu görülüyor. Âlimler, bu uygulamaların hem beden hem de ruh sağlığını korumayı hedeflediğini ifade ediyor.

Sakal Bırakmanın Ölçüsü Nedir? – Dr. Halil Kılıç | Diyanet TV